To jedna z najczęstszych sytuacji, z jakimi spotykają się rodziny osób chorujących na cukrzycę.
Przez wiele lat wszystko wydaje się w porządku. Wzrok nie sprawia większych problemów, niepojawia się ból ani wyraźne pogorszenie widzenia, więc regularne wizyty u okulisty schodzą na dalszy plan. Jednak brak dolegliwości nie zawsze oznacza, że oczy są zdrowe. Wiele powikłań cukrzycy rozwija się stopniowo i przez długi czas nie daje żadnych objawów.
Dlaczego osoby z cukrzycą powinny regularnie badać wzrok?
Cukrzyca może uszkadzać drobne naczynia krwionośne znajdujące się w siatkówce oka.
Zmiany te często rozwijają się przez lata bez:
• bólu,
• zaczerwienienia oka,
• zauważalnego pogorszenia widzenia.
W praktyce oznacza to, że osoba może być przekonana, że widzi dobrze, mimo że w oczach zachodzą już zmiany wymagające kontroli lub leczenia. To właśnie dlatego regularne badania okulistyczne są tak ważnym elementem opieki nad osobą z cukrzycą.
Chcesz dowiedzieć się więcej o wpływie cukrzycy na wzrok?
Jeżeli szukasz informacji o pierwszych objawach, retinopatii cukrzycowej, zamglonym widzeniu czy profilaktyce, odwiedź naszą Strefę „Cukrzyca a Wzrok”. Znajdziesz tam praktyczne poradniki i odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania pacjentów oraz ich rodzin.
Jakie sygnały powinny zwrócić uwagę rodziny?
Warto porozmawiać z bliską osobą, jeśli zaczyna:
• częściej mrużyć oczy,
• odsuwać telefon lub gazetę dalej niż zwykle,
• skarżyć się na zamglone widzenie,
• mówić, że „światła się rozmazują”,
• mieć trudności z czytaniem,
• potykać się częściej niż wcześniej,
• zauważać mroczki lub ciemne plamy,
• narzekać na pogorszenie widzenia po zmroku.
Nie oznacza to automatycznie poważnej choroby oczu, ale są to sygnały, których nie warto ignorować.
Co jeśli tata mówi: „Przecież dobrze widzę”?
To bardzo częsta odpowiedź. Problem polega na tym, że wiele zmian związanych z cukrzycą rozwija się zanim pojawią się pierwsze zauważalne objawy. Dlatego celem badań okulistycznych nie jest wyłącznie sprawdzenie, czy ktoś dobrze widzi dzisiaj. Badania pozwalają również wykryć zmiany, które mogą zacząć wpływać na wzrok dopiero za kilka miesięcy lub lat.
Jak często osoba z cukrzycą powinna badać oczy?
W większości przypadków zaleca się wykonywanie pełnego badania okulistycznego przynajmniej raz w roku.Lekarz może zalecić częstsze kontrole, jeśli:
• występują już zmiany w siatkówce,
• cukrzyca jest słabo kontrolowana,
• pojawiają się nowe objawy,
• występują dodatkowe choroby zwiększające ryzyko powikłań.
Co warto sprawdzić podczas wizyty?
Samo badanie ostrości wzroku nie zawsze wystarcza. U osób z cukrzycą ważna jest kompleksowa ocena stanu oczu, która pozwala wykryć zmiany jeszcze zanim wpłyną na codzienne widzenie.
Dlatego w Centrum Wzroku Poznań przygotowaliśmy specjalny Pakiet Oko na Cukrzycę, przeznaczony dla osób chorujących na cukrzycę. Podczas jednej wizyty wykonywanych jest 5 specjalistycznych badań diagnostycznych, które pozwalają ocenić stan siatkówki oraz wykryć zmiany mogące świadczyć o wpływie cukrzycy na wzrok.
Dzięki temu pacjent otrzymuje kompleksową ocenę sytuacji i konkretne zalecenia dotyczące dalszej kontroli lub leczenia.
Jak przekonać bliską osobę do badania?
Wiele osób z cukrzycą nie zdaje sobie sprawy, że problemy ze wzrokiem mogą rozwijać się przez lata bez bólu i bez wyraźnych objawów. Tymczasem cukrzyca jest jedną z najczęstszych przyczyn utraty wzroku u dorosłych. Nieleczone zmiany w siatkówce mogą prowadzić do trwałego pogorszenia widzenia, a w zaawansowanych przypadkach nawet do całkowitej utraty wzroku.
To właśnie dlatego część pacjentów trafia do okulisty dopiero wtedy, gdy zauważa pogorszenie widzenia. Niestety w niektórych przypadkach oznacza to, że choroba jest już zaawansowana i możliwości leczenia są mniejsze niż wtedy, gdy zmiany zostałyby wykryte wcześniej.
Jeśli bliska osoba nie widzi potrzeby wykonania badania, warto spokojnie wyjaśnić, że:
• brak objawów nie oznacza, że oczy są zdrowe,
• pierwsze zmiany związane z cukrzycą mogą rozwijać się przez wiele lat niezauważenie,
• regularne badania pozwalają wykryć problem zanim wpłynie on na codzienne widzenie,
• wczesne wykrycie zmian daje największe szanse na skuteczne leczenie i ochronę wzroku,
• odkładanie kontroli zwiększa ryzyko trwałego uszkodzenia wzroku.
Osoby starsze często odkładają wizyty nie dlatego, że nie dbają o zdrowie, ale dlatego, że nie odczuwają problemu tu i teraz. W przypadku cukrzycy właśnie to jest największą pułapką — wiele poważnych zmian rozwija się długo przed pojawieniem się pierwszych objawów.
Nie czekajcie na pierwsze objawy
Jednym z największych mitów jest przekonanie, że do okulisty należy iść dopiero wtedy, gdy wzrok wyraźnie się pogorszy. W przypadku cukrzycy jest dokładnie odwrotnie. Największe szanse na ochronę wzroku daje wykrycie zmian zanim zaczną wpływać na codzienne funkcjonowanie.
Jeżeli Twój tata choruje na cukrzycę i od dawna nie wykonywał badań okulistycznych, warto potraktować kontrolę wzroku jako element regularnej profilaktyki.
Najważniejsze, co warto zapamiętać
Jeżeli osoba z cukrzycą przestała chodzić do okulisty, oznacza to, że rośnie ryzyko przeoczenia zmian, które przez długi czas mogą nie dawać żadnych objawów.Regularne badania wzroku pozwalają wykryć wiele problemów na wczesnym etapie, kiedy możliwości leczenia i ochrony wzroku są największe.
Pakiet Oko na Cukrzycę w Centrum Wzroku Poznań pozwala kompleksowo ocenić wpływ cukrzycy na wzrok podczas jednej wizyty i daje pełniejszy obraz stanu zdrowia oczu.
Umów badanie i zadbaj o wzrok swoich bliskich.
dr Mikołaj Meller
Współwłaściciel oraz Dyrektor Medyczny Poznańskiego Centrum Wzroku. Jest specjalistą chorób oczu oraz chirurgiem okulistycznym. Jego celem było stworzenie nowoczesnego centrum okulistycznego specjalizującego się w leczeniu chorób siatkówki.
